Is het erg dat de dodo is uitgestorven? Bas Haring vindt van niet…

De Yang Tse dolfijn is al paar jaar niet meer gezien. Een prachtig beest, was dat. Prachtige 100en soorten Victoria cycliden, allemaal weg sinds de jaren 80. De Javaanse tijger verdwenen sinds de jaren 70. De Tasmaanse tijger, een soort buidelwolf met tijgerprint, al zo’n 80 jaar geleden niet meer gezien. De reizigersduif, in 1800 waren er nog miljarden, de laatste stierf 100 jaar geleden. De dieren van het vulkanische eiland van Mauritius. De helft uitgestorven in 400 jaar. Inclusief de dodo natuurlijk. In 1683 was de dodo voor het laatst gezien. Maar is het erg, mensen?

Is het erg dat de dodo uitgestorven is? Is het erg dat de Yang Tse dolfijn uitgestorven is? Is het erg dat de Javaanse tijger weg is? Mist u de dodo? Vroeg Midas Dekker eens terecht. Prof Bas Haring vraagt zich ook af of het erg is dat de panda zou uitsterven? Hij vindt van niet. Hij onderbouwd dat heel sterk. De natuur is wreed en meedogenloos, zegt hij. De natuur is geen fijne plek voor mensen en dus ook niet voor dieren. Ze kunnen maar beter uitsterven, suggereert hij. En wij mensen hebben eigenlijk geen natuur nodig. Want zegt prof Haring, wij mensen, wij zijn de Grote Makers! Tja, een professor heeft natuurlijk altijd gelijk.

Is het erg dat die dieren uitsterven? Dat is de vraag voor vandaag. Voor wie erg? Moeten we ons eerst afvragen. Voor het dier zelf? Voor de andere dieren, hun ecosysteem? Erg voor ons, de mens? Of erg voor Midas Dekkers, Bas Haring, u en mij?

Onze dodo was het eerste beest waarvan wij ons realiseerde dat zij door onze schuld is uitgestorven. Dit realiseerde men zich rond 1850. Een shockerende constatering in tijden dat de men nog moest wennen aan evolutie. God creëert toch geen beest dat zomaar uitsterft? Maar de dodo was niet het eerste beest dat door menselijk toedoen was uitgestorven. Overal waar de mens kwam stierven dieren uit bij bosjes. De halve ton zware olifantsvogel van Madagaskar zo’n 750 jaar geleden. Reuzenmoas van Nieuw Zeeland zo’n 600 jaar geleden. Talloze vogelsoorten van eilanden in de Stille Oceaan. En niet alleen gewervelden dieren maar ook ongewervelden. Recent onderzoek laat zien dat talloze slakken en insecten op eilanden uitstierven na menselijke kolonisatie. De uitsterfgolf is nu zo groot dat ze vergeleken wordt met het uitsterven van de dinosauriers 67 miljoen jaar geleden. Toen stierven er ook duizenden soorten uit. Maar wel door een meteorietinslag vergelijkbaar met een miljoen atoombommen. Tijdens een half miljard jaar leven op aarde, is de huidige uitsterfgolf, de eerste die door één enkele diersoort wordt veroorzaakt. De mens. Wetenschappers schromen dan ook niet om van een holocaust te spreken…

Is dat erg? Er is wel een patroon. Als dieren uitsterven is dat een symptoom voor natuurvernietiging. Een symptoom voor zieke ecosystemen. Zieke ecosystemen zijn ook slechte plekken voor mensen. Haïti vrijwel geheel ontbost, de mensen leven aan de rand van de afgrond. Grote delen van Afrika, ontbost, mensen leiden dorst en honger. India en China. Mensen komen om in vervuilde ecosystemen. Australië en dichter bij huis, Spanje, door extreme ontbossing is er tekort aan zoet water en vruchtbare bodem. Misoogsten en grootschalige infecties treffen vooral monoculturen en intensieve veehouderijen in gebieden, waar nauwelijks natuur meer is. Waaronder Nederland. 1 miljard mensen leidt honger. Een overgroot deel wordt veroorzaakt door natuurvernietiging. Ja, het is dus wel erg! Er zijn duizenden redenen te noemen, waarom het erg is. Voor die mensen die er onder lijden, voor die dieren, voor de ecosystemen, voor de schepping, zo u wilt. Natuurvernietiging gaat helaas versneld door, aangejaagd door consumentisme en geldgewin. En we weten het nu. We moeten er wat aan doen. Consuminderen en verduurzamen, zo snel mogelijk.
Voor de natuur zelf, is het overigens niet zo erg, die overleeft ons wel.

Radio Swammerdam Amsterdam FM uitgezonden op 26-2-2012

This entry was posted in DRP blog. Bookmark the permalink.

Comments are closed.